بررسی تأثیر عوامل موجود در محیط خانواده در بروز مشکلات رفتاری کودکان

چقدر در مشکلات رفتاری کودکمان نقش داریم؟

چقدر در مشکلات رفتاری کودکمان نقش داریم؟

با توجه به مهم بودن نقش خانواده در مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان، در این یادداشت مفصلا به تأثیر عوامل موجود در محیط خانواده در بروز مشکلات رفتاری کودکان می پردازیم.
کودکان معمولا به نوع ارتباط والدین دقت می کنند. چنانچه شما به هم احترام بگذارید، به صحبت های یکدیگر با دقت گوش دهید و عجولانه قضاوت نکنید، فرزندانتان هم از رفتار شما الگوبرداری می کنند؛ اما اگر روابط شما پرتنش و جو اختلاف در خانه حاکم باشد و مشاجره و درگیری های لفظی و بدنی، قهرهای طولانی و بی رحمی نسبت به هم وجود داشته باشد، کودکان به اضطراب، افسردگی و پرخاشگری دچار می شوند و بدرفتاری در آنها افزایش می یابد. این موضوع در صورتی آثار منفی بیشتری به جا می گذارد که کودک شما از لحاظ ژنتیکی و سرشتی نیز استعداد بیشتری برای بروز اختلال های رفتاری داشته باشد.
٢. حالت هیجانی و احساسی والدین
افسردگی، اضطراب، عصبانیت و پرخاشگری والدین، باعث بی ثباتی تربیتی می شود و مدیریت مؤثر شما را بر رفتار کودک کاهش می دهد.
شکیبایی و تحمل شما، تحت تأثیر حالت های هیجانی ناخوشایند، کم می شود و ممکن است با کوچکترین رفتار غیر مطلوب کودک، واکنش های تنبیهی شدیدی نشان دهید. پس از گذشت زمانی کوتاه، از برخورد و عملکرد خود پشیمان می شوید و تصمیم می گیرید رفتار خود را جبران کنید؛ بنابراین، به کودک رشوه می دهید و از اشتباه های او می گذرید.
در نتیجه، تنبیه و پاداش کودک شما به طور متناسب و طبق شرایط از پیش تعیین شده نیست، بلکه به حالت روحی شما بستگی دارد و این موضوع باعث ناپایداری در روش تربیتی شما می شود. گاه خشن، سخت گیر و تنبیه کننده هستید و گاه مسامحه و غفلت می کنید و پاداش و تنبیه نامناسب به کودک می دهید.

چنانچه شما به هم احترام بگذارید، به صحبت‌های یکدیگر با دقت گوش دهید و عجولانه قضاوت نکنید، فرزندانتان هم از رفتار شما الگوبرداری می‌کنند.


٣. تنش و فشار روانی در خانواده
در خانواده ای که آرامش حکم فرماست، روابط اعضای خانواده بر اساس مهربانی و منطق است، احترام یکدیگر را حفظ می کنند، به نیازهای طرف مقابل خود توجه نشان می دهند، استرس های مالی و شغلی وجود ندارد، تغییر و تحول ناگهانی در آن رخ نمی دهد و...؛ اما خانواده دیگری با وجود ورشکستگی مالی، بیماری، مشکلات و فشارهای کاری و شغلی، روابط به هم ریخته، احترام به یکدیگر و توجه به نیازهای طرف مقابل فراموش شده، تغییر و تحول نابهنگام و غیرمنتظره ثبات زندگی روزمره را برهم زده و بدیهی است که به راحتی می توان فهمید در کدام خانواده کودکان آرامش بیشتری دارند و اضطراب، افسردگی، پرخاشگری و مشکلات رفتاری در آنها کمتر است.


5b1661aa0c2ef.JPG

۴. مشاهده دیگران و الگوبرداری از اطرافیان
وقتی شما با داد و فریاد با یکدیگر صحبت می کنید، دروغ می گویید و بی نظم و شلخته اید، بی گمان بچه ها نیز از شما خواهند آموخت. وقتی کودکان می بینند ما برای حل اختلاف های خود به فریاد و ناسزا و کتک متوسل می شویم، آنها نیز می آموزند در ارتباط با همسالان خود، به محض دچار شدن به اختلاف، به کتک و ناسزا بپردازند.
5. نحوه قانون گذاشتن
منزل شما هم مانند سایر محیط ها به قانون و مقررات مشخصی نیاز دارد. چنانچه این قوانین وجود نداشته باشد، کودک نمی داند وظیفه اش چیست. در ضمن شما هم نمی توانید کودک را تنبیه کنید یا پاداش دهید؛ مثلا اگر در خانه ساعت رفتن به رختخواب مشخص نباشد شما نمی توانید به کودک خود بگویید چرا دیر می خوابی؟


5b16618b23df0.JPG

6. توجه نکردن به رفتارهای مثبت و مناسب کودک
گاه کودک رفتاری مناسب و پذیرفتنی دارد؛ ولی ما فکر می کنیم که این رفتارش چندان اهمیتی ندارد و باید اینگونه باشد و چنانچه رفتاری غیر از این داشت، نگران کننده بود؛ در حالی که وقتی کودک رفتاری خوب و مناسب دارد ما باید به او توجه کنیم. اگر به رفتار خوب کودکان بی توجه باشیم و آن را تشویق نکنیم، پس از مدتی آن رفتار رو به خاموشی می گذارد.

وقتی کودکان می بینند ما برای حل اختلاف های خود به فریاد و ناسزا و کتک متوسل می شویم، آنها نیز در ارتباط با همسالان خود، به محض دچار شدن به اختلاف، به کتک و ناسزا می پردازند.


7.تشویق نادرست
وقتی به پدر و مادری گفته می شود که باید فرزندت را تشویق کنی بسیار پیش می آید که پاسخ می دهند بچه ها را خیلی تشویق کرده ایم ولی فایده نداشته است، بلکه پر توقع شده اند. یا خیلی از والدین به اشتباه از تشویق بهره می برند، مثلا به فرزند می گویند اگر فلان کار را انجام بدهی جایزه می گیری. این رشوه دادن است و تشویق نیست. به این شکل کودک یاد می گیرد با رفتارهای نادرست و درخواست پاداش برای ترک آن به خواسته اش برسد.
8. نحوه دستور دادن
این موضوع را به طور مفصل می توانید در اینجا مطالعه کنید.
9.تنبیه نامناسب
به توضیح مفصل این موضوع در اینجا مراجعه فرمایید.

منبع: تنبیه، آری یا خیر؛ مجید همتی


مطالب مرتبط