غرور پس از پیروزی موجب گمراهی است، بلکه شیطان در کمین همه ما، چه مسلمان و چه غیر مسلمان است. بعد از قیام علیه شاه، باید قیام اصلاحی صورت بگیرد؛ یعنی طغیان و شورش ...

نمود فجر قرآنی در فجر انقلاب اسلامی (2)

نمود فجر قرآنی در فجر انقلاب اسلامی (2)

مهناز ابراهیمی، طلبه سطح سه و پژوهشگر مدرسه علمیه حضرت خدیجه (سلام الله علیها)

چکیده:

در این مقاله سعی شده است در پرتو بررسی فجر قرآنی، فجر انقلاب اسلامی ایران شناخته شود و به دستاورد و آسیب های آن پی برده شود. این مقاله در ادامه مقاله قبلی است. این انقلاب گرچه نعمتی است برای ملت؛ اما خداوند به واسطه این نعمت از همه ما امتحان می گیرد و شرایط امتحان و ابزار آن مشخص است و همچنین این انقلاب گرچه انقلاب بیرونی است؛ اما بر محافظت از آن نیاز به انقلاب درونی است.

واژگان کلیدی: فجر انقلاب اسلامی، دستاورد انقلاب، نفس مطمئنه، وحدت بین مردم، آسیب، امتحان ملت.

مقدمه:

فجر انقلاب اسلامی ایران هرچند نمود فجر قرآنی است، اما ممکن است که دستخوش آسیب هایی قرار گیرد. این انقلاب و همه انقلاب های راستین برای مردم در حقیقت میدان گاه امتحان است و برای سر بلند بیرون آمدن از امتحان الهی، نیازمند به انقلاب درونی است. چه بسا این تحول از انقلاب بیرونی، عظیم تر است.

ضرورت این مطلب واضح است که صرف انقلاب و تغییر و تحول بیرونی کافی نیست، بلکه برای محافظت آن نیاز به انقلاب درونی است که چه بسا اعظم تر از انقلاب بیرونی است.

1. غرور، آفت انقلاب اسلامی

«إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصادِ» [1] (فجر: 14) مرصاد بودن خدا از این جهت است که هیچ یک از اعمال بندگان خدا فوت نمی گردد مگر این که خدا، تمامی احوال و افعال بندگان خود را می شنود و می بیند. [2] (ر.ک: طریحی، مجمع البحرین، ج‏3، ص51)

حال با عنایت خداوند و در پرتو قرآن و اهل بیت (علیهم السلام) ملت عزیز ما قیام کردند و سلطنت 2500 ساله شاهنشاهی برچیده شد. اما به این معنا نیست که از این به بعد، آزادیم هر کاری بکنیم. غرور پس از پیروزی موجب گمراهی است، بلکه شیطان در کمین همه ما، چه مسلمان و چه غیر مسلمان است. بعد از قیام علیه شاه، باید قیام اصلاحی صورت بگیرد؛ یعنی طغیان و شورش در مقابل هواهای نفسانی. این قیام همان جهاد اکبر و به تعبیر امام خمینی (رحمه الله علیه) قیام لِلّه است. امام امت (رحمه الله علیه) چنین فرمودند: «همه قیام کنید و برای خدا قیام کنید، قیام فردا در مقابل جنود شیطانی باطن خودتان و قیام همگانی در مقابل قدرت های شیطانی.» [3] (خمینی، صحیفه امام، ج 10، ص 339)

2. شرایط امتحان الهی

«فَأَمَّا الْإِنْسانُ إِذا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ فَأَکْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ فَیَقُولُ رَبِّی أَکْرَمَنِ وَ أَمَّا إِذا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَیْهِ رِزْقَهُ فَیَقُولُ رَبِّی أَهانَنِ» [4] (فجر: 15و16)

از تکرار کلمه ابتلاء هم در نعمت و هم در محروم کردن، استفاده مى شود که هم نعمت دادن خدا امتحان است و هم نعمت ندادنش، همان طور خداوند فرموده است: «شما را به خیر و شر مى آزماییم و همه به نزد ما باز مى گردید.» [5] (انبیاء: 35)

رهبر انقلاب چنین بیان کردند: «هر کس در این دنیا پا گذاشت و مکلف بود به تکلیفی، این آزمایش می شود و گمان نکند که من این کار را می کنم کسی نمی بیند. این کاری که می کنید خود این کار منعکس می شود. خدای تبارک و تعالی در محضرش واقع می شود.» (خمینی، صحیفه امام، ج18، ص309)

نعمت و عدم نعمت هر دو امتحان است. آن که در نزد خدا محبوب تر است، باتقواترین افراد است. [6] (حجرات: 13)

همه قیام کنید و برای خدا قیام کنید، قیام فردا در مقابل جنود شیطانی باطن خودتان و قیام همگانی در مقابل قدرت های شیطانی.

3. ابزار امتحان الهی

«کَلَّا بَلْ لاتُکْرِمُونَ الْیَتِیمَ وَ لاتَحَاضُّونَ عَلى‏ طَعامِ الْمِسْکِینِ وَ تَأْکُلُونَ الترَّاثَ أَکْلًا لَّمًّا وَ تُحِبُّونَ الْمالَ حُبًّا جَمًّا». [7] (فجر: 17-20)

خداوند بر بنده خود ابزار آزمایش قرار داده است مثل فرزند و اموال و ... . اما یکی از مهم ترین ابزار آزمایش رسیدگی به ایتام و مساکین است. با دقت در این آیات در می یابیم که واژه اکرام استفاده شده است. اکرام مرحله بالاتر از احترام است. معناى اکرام، ارزش دادن و با دید احترام نگریستن است، یتیم که سایه مهر و پرورش از سرش کوتاه شده، و در خود احساس حقارت مى کند و خود را بى پناه مى بیند، بیش از هر چیز نیازمند به اکرام است، تا امیدوار شود و استعدادهایش رویش یابد [8] (طالقانی، پرتوى از قرآن، ج‏4، ص 70) و همچنین ترغیب به اطعام مساکین در آیه گوشزد شده است.

این بی تفاوتی به یتیم و مسکین دلایلی دارد و آن شکم پارگی و سیر بودن و چشم طمع به مال دنیا دوختن است. اگر انقلابیون بعد از تحول در جامعه به انقلاب درونی خود نپردازند، در امتحان الهی شکست خواهند خورد و نعمت های الهی را به فراموشی می سپارند و قدردان این نعمت های عظیم نخواهند بود و گمراه خواهند شد. خداوند در این باره چنین فرموده است: «چون به آدمى نعمتى ارزانى دادیم، رویگردان مى شود و به تکبر گردن مى افرازد.» [9] (فصلت: 51)

معناى اکرام به یتیم، ارزش دادن و با دید احترام نگریستن است، یتیم که سایه مهر و پرورش از سرش کوتاه شده، بیش از هر چیز نیازمند به اکرام است، تا امیدوار شود و استعدادهایش رویش یابد.

4. غایت انقلاب درونی و بیرونی

«یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِی إِلى‏ رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً فَادْخُلِی فِی عِبادِی وَ ادْخُلِی جَنَّتِی» [10] (فجر: 27-30)

نفس مطمئنه، نفسى است که با علاقمندى و یاد پروردگارش سکونت یافته و به آن چه او راضى است، رضایت مى دهد و دنیا را جز محل کسب رضایت الهی نمی بیند تا با رضایت الهی و خشنودی خود به بهشت درآید.[11] (طباطبایی، تفسیر المیزان، ج20، ص 478)

نشانه رستگاری این است، اگر همه ما قدردان نعمت های الهی و انقلاب عزیزمان باشیم و در حفظ آن تلاش کنیم و از قیام اصلاحی غافل نباشیم تا همچون امام (رحمه الله علیه) با قلبی مطمئن و روحی شاد و ضمیری امیدوار به سوی خدا برگردیم.

نتیجه:

با بررسی سوره فجر در می یابیم، فجر قرآنی در فجر انقلاب نمود یافته است. اما این انقلاب نعمت عظیم است و میدان گاه امتحان. اگر علاوه بر انقلاب بیرونی، به انقلاب اصلاحی نپردازیم، این انقلاب دچار آسیب خواهد شد. پس برای حفظ آن باید زینب وار تلاش کرد و پیرو ولایت فقیه باشیم تا این انقلاب به نهضت مهدوی متصل گردد، ان شاء الله.

---------------------------------------------------

پی نوشت ها:

1. زیرا پروردگارت به کمین گاه است.

2. طریحی، فخر الدین، مجمع البحرین، تهران، کتاب فروشی مرتضوی، 1375.

3. خمینی، روح الله، صحیفه امام، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1378.

4. اما آدمى، چون پروردگارش بیازماید و گرامى اش دارد و نعمتش دهد، مى گوید: پروردگار من مرا گرامى داشت و چون بیازمایدش و رزق بر او تنگ گیرد، مى گوید: پروردگار من، مرا خوار ساخت.

5. نَبْلُوکُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَیْرِ فِتْنَةً وَ إِلَیْنا تُرْجَعُون.

6. إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَاللهِ أَتْقاکُم.

7. نه چنان است، شما یتیم را گرامى نمى دارید، و یکدیگر را به اطعام مسکین ترغیب نمى کنید و میراث را حریصانه مى خورید و مال را فراوان دوست دارید.

8. طالقانی، محمود، پرتوى از قرآن، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1362.

9. وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى الإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى‏ بِجانِبِهِ.

10. اى روح آرامش یافته، خشنود و پسندیده به سوى پروردگارت باز گرد، و در زمره بندگان من داخل شو و به بهشت من در آى.

11. طباطبایی، محمد حسین، ترجمه تفسیر المیزان، موسوی همدانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، بی تا.

«برای مطالعه قسمت اول اینجا را کلیک بفرمایید»


مطالب مرتبط