یکی از راه های غلبه بر شیطان، به دست آوردن اخلاص در امور است.

لطفا با خلوص نیت زندگی کن

لطفا با خلوص نیت زندگی کن

بنابر آنچه در قرآن و روایات مکرر بر آن تایید و تصریح شده، نیت درست در درجه اول، نیت خالص است. کار و عملی دارای نیت صالح است که فقط و فقط برای خدا و جلب رضایت او باشد و نه چیزی دیگر. برای خلوص نیت آثار و برکات فراوانی در متون دینی ذکر شده است که برخی از آنها را بیان می‌کنیم.
1- اخلاص، شرط قبولی اعمال
خداوند متعال عملی را می‌پذیرد که فقط برای او باشد؛[1]حتی اگر ذره‌ای ناخالصی و ریا در آن باشد آن را نمی‌پذیرد.[2] در روایات آمده فرشتگانی که مامور حفظ و ثبت اعمال ما هستند، اعمال خوب بنده‌ای را با خوشحالی بالا می‌برند تا اینکه همه مراحل را طی کنند و به پیشگاه حضرت حق می‌رسند. آنگاه در نزد خدا شهادت می‌دهند که فلان بنده تو عمل خوبی انجام داد. حضرت حق می‌فرماید: «شما ظاهر اعمال بنده مرا دیدید و حفظ کردید؛ اما من بر دل او آگاه هستم. او با این عمل مرا قصد نکرد. پس لعنت من بر او باد. پس ملائکه هم می‌گویند: لعنت تو و لعنت ما بر او باد.»[3]
منقول است که حاجی سبزاری برای عیادت بیمار می‌رفت و عده‌ای هم با او بودند. نزدیک منزل بیمار که رسید برگشت و نرفت. اطرافیان پرسیدند: آقا چرا تا اینجا آمدید و حالا برمی‌گردید؟ آقا جواب داد: خطوری به قلبم کرد که وقتی بیمار مرا ببیند، از من خوشش خواهد آمد و می‌گوید که سبزواری چه انسان والا و بزرگی است که به عیادت من آمده است. حالا بر می‌گردم تا هنگامی که اخلاص اولیه را بیابم و تنها برای خدا به عیادت بیایم.[4]
2- اخلاص، سرچشمه حکمت
رسول خدا (ص) فرمودند: «چنانچه بنده‌ای چهل روز خود را برای خدا خالص گرداند، خداوند متعال چشمه های حکمت را از قلبش بر زبانش جاری می گرداند».[5] این در حالی است که قرآن کریم از حکمت چنین تمجید فرموده است: «وَ مَن یُوتِ الحِکمَهَ فَقَد أُوتِیَ خَیراً کَثیراً»؛[6]و به هر کسی حکمت عطا شود، خیر زیادی عطا شده است.
3- علاقه به اخلاص و تربیت خاص الهی
پیامبر خدا (ص) فرمودند: «قَالَ اللهَ عَزَّوَجَلَّ لَا أَطَّلِعُ عَلَی قَلبِ عَبدٍ فَأعلَمَ مِنهُ حُبِّ الإخلَاصِ لِطَاعَتی لِوَجهی وَ ابتِغَاءَ مَرضَاتِی إلّا تَوَلَّیتُ تَقوِیمَهُ وَ سِیاسَتَهُ»؛[7] خداوند متعال فرمودند: هرگاه دل بنده خود را بنگرم و در آن علاقه به خالص شدن در عبادت ها ببینم، اصلاح و تربیت او را خود به عهده می‌گیرم. نکته زیبای این حدیث این است که نفرمود: اگر در دل بنده خود اخلاص را ببینم اصلاحش را به عهده می‌گیرم، بلکه فرمود: اگر در دل او علاقه به اخلاص را ببینم، تدبیر و تربیتش را به عهده خواهم گرفت.

حدیث قدسی: هرگاه دل بنده خود را بنگرم و درآن علاقه به خالص شدن در عبادت‌ها ببینم، اصلاح و تربیت او را خود به عهده می‌گیرم.


4- اخلاص و حفظ شدن از شیطان

سرسخت ترین دشمن انسان، شیطان و یاران او هستند. دشمنی که به عزت خدا قسم خورده که تمام انسان ها را گمراه خواهد کرد. با این دشمن چه باید کرد؟ راه های متعددی برای این منظور وجود دارد. یکی از راه های غلبه بر شیطان، به دست آوردن اخلاص در امور است؛ چنان که خود او هم اعلام کرده که: «قَالَ فَبِعِزَّتِکَ لَأغوِینَّهُم أجمَعِینَ إلّا عِبادِکَ مِنهُم المُخلِصِینَ»؛[8]


5b3768d9bba57.jpg


5- اخلاص و موفقیت در امور
حضرت امیر (ع) فرمودند: «خالص نمودن نیات باعث موفقیت در امور است».[9] و در جایی دیگر فرمودند: «أَخلِص تَنِل»[10]خالص شو تا به هدفت نائل شوی. هر کس خلوص داشته باشد به آرزوهای خود خواهد رسید.[11]
6- اخلاص و کفایت الهی
رسول خدا (ص) فرمودند: «اعمل لِوَجه واحِد یَکفیکَ الوُجوُه کلها»؛[12] کارهایت را برای خدای واحد انجام بده، او هم تو را از همه بی نیاز و کفایت می‌کند. حضرت سجاد (ع) فرمودند: «حق خدای بزرگ بر تو این است که او را عبادت کنی و برای او شریک قرار ندهی که اگر با اخلاص او را عبادت نمودی، خداوند بر خود واجب می‌کند که دنیا و آخرت تو را کفایت کند».[13]


اگر با اخلاص او را عبادت نمودی، بر خود واجب می‌کند که دنیا و آخرت تو را کفایت کند.


7- اخلاص و نصرت جامعه

اخلاص، صفا و عبادت برخی از افراد جامعه، هر چند جزء ضعفا و فقرای جامعه باشند، باعث می شود خداوند کل جامعه را یاری نماید، چنان که حضرت محمد (ص) فرمودند: «حضرت حق، این امت را فقط به خاطر طبقه ضعیفش نصرت و یاری نمود؛ آن هم به خاطر دعاها و نمازها و اخلاص ایشان».[14]
8- اخلاص و برکت اعمال
پیامبر (ص) فرمودند: «قلبت را برای خدا خالص کن، آنگاه اعمال کم تو، تو را کفایت می‌کند».[15] حضرت امام (ره) در این باره چنین می‌فرمایند: «آن چیزی که حجم عمل را زیاد می‌کند ولو حجم مادی اش کم است، آن «الله» بودن و اخلاص است. یک عمل ممکن است به حسب حجم مادی اش بسیار کم باشد، لکن به حسب معنا از همه اعمال، یا از اکثر اعمال، حجم معنوی اش زیادتر باشد. «لا اله الا الله» یک عبارت چند کلمه است؛ لیکن عظمتش از تمام اذکار زیادتر و حجم معنوی اش از همه بیشتر است. افعال وقتی که «اخلاص» همراهش باشد (حجم معنوی پیدا کند) «اخلاص» به منزله روح عمل است. همان طوری که انسان به این حجم مادی انسان نیست، بسیاری از حیوانات بیشتر از این حجم را دارند».[16]
9- اخلاص و هدایت ویژه الهی
خلوص نیت باعث می‌شود حضرت حق هدایت ویژه خود را در تمام امور بزرگ و کوچک زندگی شامل بنده خود نماید؛ چنان که رسول اکرم (ص) فرمودند:«طوبی للمُخلِصِینَ، اولئِکَ مَصابیحُ الهُدی، تَنجَلی عَنهُم کُلَّ فِتنَهٍ ظَلماء»؛[17] خوش به حال انسان های مخلص، آنها چراغ های هدایت هستند که هر فتنه و تاریکی از ایشان برطرف می‌شود.


5b37693cbad28.jpg


10- اخلاص شرط برخوداری از کرم خدا
امام باقر (ع) فرمودند: «بنده، خدا را چنان که حق عبادت او است عبادت نکند، مگر آن گاه که از همه خلق بریده، به خداوند روی آورد. در این هنگام خداوند می‌فرماید: این عمل، خالص برای من است و به لطف و کرم خویش او را پذیرا شود».[18]
امام صادق (ع) نیز فرمود: «فرشته‌ای در حین عبور، دید مردی کنار در منزل کسی ایستاده است. به او گفت: ای بنده خدا، برای چه اینجا ایستاده‌ای؟ آیا حاجتی به صاحب منزل داری یا صاحب منزل از خویشان توست؟ او در جواب گفت: صاحب منزل نه از خویشان من است و نه حاجتی به او دارم. فقط برادر دینی من است و من برای انجام وظیفه پیوند اسلامی، برای خدا آمده ام از او حالی بپرسم و بر او سلام کنم. فرشته به او گفت: من از طرف خدا به سوی تو فرستاده شده‌ام، خداوند به تو سلام می‌رساند و می‌فرماید: تو به دیدار من آمده‌ای و تعهد و پیوند با من را فراهم نموده‌ای. بهشت را بر تو واجب نمودم و خشم خویش را بر تو حرام کردم و از آتش دوزخ پناهت دادم. آری کسانی که به زیارت و دیدار همکیشان خود می‌روند، در حقیقت به زیارت خدا می‌روند، و مشمول عالی ترین درجه عفو و لطف خدا هستند».[19]


کسانی که به زیارت و دیدار همکیشان خود می‌روند، در حقیقت به زیارت خدا می‌روند.


11- اخلاص و نزدیک شدن دعاها به استجابت

امام علی (ع) فرمود: «مخلص، سزاوار اجابت (دعا) است».[20]
12- اخلاص و به دست آوردن چشم بصیرت
امام علی (ع) در بیانی دیگر یکی دیگر از فواید اخلاص را چنین برشمردند: «چون اخلاص تحقق یابد، دیده بصیرت روشنی گیرد».[21]
13- اخلاص و هیبت در دل ها
امام صادق (ع) می‌فرمایند: «همه اشیاء در برابر مومن خاشعند و از هیبت او می‌هراسند. مومن اگر برای خدا اخلاص ورزد، خداوند همه چیز حتی گزندگان و درندگان زمین و پرندگان هوا را از او بترساند».[22]
14- اخلاص و فاش ساختن کار نیک توسط خداوند
امام صادق (ع) فرمودند: «هیچ بنده‌ای نیست که عمل خیری را در نهان انجام دهد و روزها سپری شود، مگر اینکه خدا خوبی آن را برایش آشکار می‌سازد، و هیچ بنده‌ای نیست که عمل بدی را در نهان انجام دهد و روزها سپری شود مگر اینکه خدا بدی او را آشکار سازد».[23]

منبع: کتاب به زلالی آب؛ از سری کتابهای اخلاق اسلامی

----------------------------------------------------
پی‌نوشت ‌ها:
[1]. محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج74، ص105.
[2]. ابن فهد حلی، عده الداعی، ص228.
[3]. ابن فهد، ص244.
[4]. در محضر استاد.
[5]. شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا، ج2، ص.69
[6]. بقره، 269.
[7]. مجلسی، ج82، ص136.
[8]. ص 82 و 83.
[9]. آمدی، ص93، ح 162.
[10]. همان، ص 198، ح3911.
[11]. همان، ح3917.
[12]. ورام، تنبیه الخواطر، ج2، ص119.
[13]. شیخ صدوق، الخصال، ج2، ص656.
[14]. فیض کاشانی، المحجه البیضاء، ج8، ص125.
[15]. مجلسی، ج70، ص175.
[16]. آمدی، غررالحکم، ص93، ص1620.
[17]. نهج الفصاحه، ص557.
[18]. همو، ج67، ص111.
[19]. میرزای نوری، مستدرک الوسائل، ج10، ص372.
[20]. آمدی، ص193.
[21]. همان، ص198.
[22]. مجلسی، ج67، ص248.
[23]. کلینی، ج2، ص293.

مطالب مرتبط