امروز زمانی است که بایستی جامعه را به زهد فرا بخوانیم؛ زیرا بخشی از جامعه در اثر ازدیاد ثروت به سمت تمول پیش می رود.

زهد امیرالمومنین(علیه السلام)؛ نیاز امروز جامعه ما

زهد امیرالمومنین(علیه السلام)؛ نیاز امروز جامعه ما

زهد برجسته ترین نقطه ای است که در نهج البلاغه دیده می شود. امیرالمومنین آن روز زهد را به عنوان علاج بیماری اساسی جامعه اسلامی فرمود. امروز هم ما باید همان آیات زهد را بخوانیم. آن روز که امیرالمومنین می فرمود به شیرینی ها و لذت های دنیا جذب نشوید، کسانی بودند که این شیرینی ها و لذت ها، به دستشان نمی رسید، شاید اکثریت مردم این طور بودند، امیرالمومنین به آن کسانی می گفت که فتوحات دنیای اسلام، سال های گسترش امپراطوری و قدرت بین المللی اسلام، آنها را متمکن، ثروتمند و برخودار از امتیازات کرده بود؛ به آن ها هشدار می داد.

زهد برجسته ترین نقطه ای است که در نهج البلاغه دیده می شود.

امروزه همین موضوع راجع به زهد مصداق دارد. اکثر مردم از ثروت برخوردار نیستند اما ما به کسانی می گوییم که تمکن دارند، کسانی که لذت های دنیا برایشان آغوش بازکرده است. کسانی که می توانند از راه های حرام، خودشان را به زیبایی و شیرینی های زندگی برسانند. البته در درجه بعد هم کسانی هم که از راه حلال می توانند به آن لذت ها دست پیدا کنند. بالاترین و واجب ترین زهدها این است که انسان از حرام پرهیز کند، پارسایی کند، دامن را پاک نگه دارد و زهد بورزد.

5afa89f5334c6.jpg

امروزه جامعه ما در شرایطی قرار گرفته است که بایستی برایش روایات زهد را خواند. در نهج البلاغه از زهد زیاد گفته شده است، اما نشان دهنده این نیست که زهد عالی ترین تکالیف انسان است؛ خیر. در جاهایی زهد بالاتر است و در جاهای دیگر جهاد و عبادت و تحصیل علم بالاتر است.
امروز زمانی است که بایستی جامعه را به زهد فرا بخوانیم؛ زیرا به سمت تمول پیش می رود. ثروت در کشور رو به ازدیاد است و جایی است که چنانچه کسانی اهل دنیا باشند، می توانند ثروت را از طرق مختلف به دست آورند و آن را « علی غیر حِله»[1] کسب و خرج کنند و اگر جمع آوری ثروت از طریق حلال هم باشد، مفتون دنیا و دچار عاقبت های سوء افتنان شوند، به خصوص در حوزه های علمیه و محدوده ای که معلمین و روحانیون و علما و طلاب و فضلا در آن زندگی می کنند.[2]
امیرالمومنین در خطبه متقین علاج دنیا پرستی را بیان فرموده است؛ «عظم الخالق فی انفسهم فصغر ما دونه فی اعینهم»[3] علاج دل بستن و مجذوب شدن به دنیا این است که انسان تقوا پیشه کند. از خواص تقوا یکی همین است که خدا در دل انسان، در جان انسان، آن چنان جایگاهی پیدا می کند که همه چیز در نظر او کوچک می شود. این مقامات دنیوی، این اموال، این زیبایی ها، این جلوه های زندگی مادی، این لذت های گوناگون در نظر انسان حقیر می شود، بلکه یاد الهی در دل انسان عظمت دارد.[4]

علاج دل بستن و مجذوب شدن به دنیا این است که انسان تقوا پیشه کند.

امام سجاد(ع) در دعای صحیفه سجادیه، هنگام دعا برای سربازان از جمله چیزهایی که روی آن تکیه می کند، این است که خدایا! یاد و محبت و علاقه به «مال الفتون»[5] یعنی مال فتنه انگیز را از دل آن ها بگیر. مال و پول، خیلی خطرناک و فتنه انگیز است و خیلی ها را می لغزاند.
آدم های درشتی را در تاریخ دیده ایم که وقتی پایشان به اینجا رسید، لغزید. در شرع مقدس، اسم این مراقبت چیست؟ تقوا، اینکه در قرآن از اول تا آخر این همه به تقوا توصیه شده، معنایش همین مراقبت و مواظبت از خود است. نفس انسان، زیاده خواه است.[6]
یکی از اساسی ترین کارها برای اینکه ما جلوی اسراف را بگیریم، این است که مسئولین کشور، خودشان، کسانشان، نزدیکانشان و وابستگانشان، اهل اسراف و اهل اشرافیگری نباشند. چطور می توانیم اگر خودمان اهل اسراف باشیم، به مردم بگوییم اسراف نکنید؟ «ا تامرون االناس با البرّ و تنسون انفسکم»[7]. اولین کار این است که ما مسئولین کشور را از افرادی انتخاب کنیم که مردمی باشند، ساده زیست باشند، درد مردم را بدانند و خودشان از درد مردم احساس درد کنند.[8]



منبع: معیشت مومنانه، بیانات مقام معظم رهبری در نشست های مختلف

----------------------------------
پی نوشت ها:
[1]. مَن يَكتَسِبْ مالاً مِن غَيرِ حِلِّهِ يَصرِفْهُ في غَيرِ حَقِّهِ؛ كسى كه مالى را از راه ناروايش به دست آورد، آن را به ناروا خرج كند. غرر الحكم، ح8883 ، وسائل الشیعه، ج5، ص315.
[2]. در آغاز درس خارج از فقه، 14/6/1374.
[3]. ترجمه: خالق و آفريدگار در روح جانشان بزرگ جلوه کرده لذا غير خداوند در نظرشان کوچک است. نهج البلاغه، خطبه 193.
[4]. در خطبه های نماز جمعه تهران 30/6/1387.
[5]. صحیفه سجادیه، دعای27، دعای مرزداران.
[6]. در دیدار نمایندگان هفتمین دوره مجلس شورای اسلامی27/3/1383.
[7] . سوره بقره، آیه 44.
[8] . در جمع مردم استان کردستان در میدان آزادی سنندج،22/2/1388.


مطالب مرتبط